fa فرسودگی‌ شغلی‌ و برخی‌ عوامل‌ مرتبط‌ با آن‌ در پرستاران‌ زن‌ شاغل‌ در بیمارستان های‌ آموزشی شهر زنجان‌، 81-1380 مقاله پژوهشی Original Research Article <p>خلاصه‌ سابقه‌ و هدف‌: یکی‌ از مسائل‌ عمده‌ در ارایه‌ مطلوب‌ مراقبت‌های‌ پرستاری‌ فرسودگی‌ شغلی‌ است.‌ از آنجا که‌ این‌ پدیده‌ مخرب‌ و چند بعدی‌ می‌تواند با افزایش‌ غیبت‌، کاهش‌ انرژی‌ و بازده‌ به‌ افت‌ کیفیت‌ مراقبت‌ از بیماران‌ منجر گردد، تحقیق‌ حاضر با هدف‌ تعیین‌ وضعیت‌ فرسودگی‌ شغلی‌ پرستاران‌ زن‌ شاغل‌ در بخش‌های‌ عمومی‌ بیمارستان های‌ آموزشی شهر زنجان‌ در سال‌ 1381 انجام‌ شد. مواد و روش‌ها: در این‌ مطالعه‌ توصیفی‌ با استفاده‌ از روش‌ سرشماری‌ طی‌ یک‌ مرحله‌ به‌ کلیه‌ پرستاران‌ کارشناس‌ زن‌ شاغل‌ در بخش‌های‌ عمومی‌، پرسش نامه‌ای‌ حاوی‌ فرم‌ اطلاعات‌ دموگرافیک‌، ابزارهای‌ استاندارد صفت‌ اضطراب‌ Spilberger و فرسودگی‌ شغلی‌ Maslach (MBI) (با اعتبار و روایی‌ مورد تأیید پژوهشگران‌ ایرانی‌) ارایه‌ شد. در ابزار MBI فراوانی‌ و شدت‌ فرسودگی‌ شغلی‌ واحدهای‌ مورد مطالعه‌ در هر یک‌ از ابعاد فرسودگی‌ شغلی،‌ شامل‌ خستگی‌ عاطفی‌، مسخ‌ شخصیت‌ و عدم‌ موفقیت‌ فردی‌ با مقیاس‌ لیکرت‌ به‌ شکل‌ کم‌، متوسط‌ و زیاد و در ابزار اسپیلبرگر صفت‌ اضطراب‌ با مقیاس‌ لیکرت‌ به‌ شکل‌ کم‌، خفیف‌ و متوسط‌ به‌ بالا ارزیابی‌ شد. برای آنالیز داده ها از آزمون های آماری کای دو، ضریب همبستگی پیرسون و آنالیز رگرسیون چند گانه استفاده شد. یافته‌ها: از نظر ابعاد فرسودگی‌ شغلی‌، اکثریت‌ پرستاران‌ دچار احساس‌ خستگی‌ عاطفی‌ در حد کم‌ (فراوانی‌ 1/55 درصد و شدت‌ 4/71 درصد)، مسخ‌ شخصیت‌ در حد متوسط‌ (فراوانی‌ 50 درصد و شدت‌ 9/47 درصد) و عدم‌ موفقیت‌ فردی‌ در حد بالا (فراوانی‌ 8/40 درصد و شدت‌ 8/42 درصد) بودند. آزمون های‌ آماری‌ گویای‌ ارتباط‌ نسبتاً قوی‌ و مستقیم‌ صفت‌ اضطراب‌ با احساس‌ خستگی‌ عاطفی‌ و مسخ‌ شخصیت‌ و ارتباط‌ معکوس‌ آن‌ با احساس‌ موفقیت‌ فردی‌ بود (001/0 P< ). هم چنین‌ بین‌ وضعیت‌ استخدامی‌ و فراوانی‌ احساس‌ خستگی‌ عاطفی‌ نیز رابطه‌ آماری‌ معنی‌دار مشاهده‌ شد به طوری که احساس خستگی عاطفی در افراد تحت استخدام رسمی کمتر بود (05/0 P< ). نتیجه‌گیری‌ و توصیه‌ها: نتایج نشان دهنده سطوح‌ مختلف‌ فرسودگی‌ شغلی‌ در پرستاران‌ و ارتباط‌ اندک‌ آن‌ با متغیرهای‌ فردی‌ است. وجود سطوح‌ بالای‌ احساس‌ عدم‌ موفقیت‌ فردی‌ نمایان گر نیاز به‌ توجه‌ بیشتر در این‌ بعد است‌. انجام‌ تحقیقات مداخله‌ای‌ جهت کاهش‌ سطح‌ فرسودگی‌ شغلی‌ پرستاران‌ توصیه‌ می‌گردد.</p> <p>Background: According to decreased self-esteem in multiple sclerosis (MS) patients, it is necessary to utilize appropriate methods in order to improve self-esteem in MS patients. So this study was conducted on patients with MS supported by the Iranian MS society in 2001 for determining the effect of self-care program on their self-esteem. Materials & Methods: In this semi-experimental study 34 patients with MS who were not in the acute phase of disease were selected. The data were collected via personal questionnaires, problem list, Cooper and Smith standard questionnaire for self-esteem and self report checklists. The validity of Cooper and Smith questionnaires was approved in Iran and the validity of demographic questionnaires was then approved using a pilot study on first 10 samples revealing a high correlation coefficient (r=0.93). Self-care program was performed for one month period and the data were analyzed using paired t-test, Wilcoxon, Croscal-Wallis and Manwithney tests. Results: Application of self-care program improved the self-esteem and reduced some symptoms such as muscular spasm, fatigue, constipation, loss of memory and amnesia in MS patients. The mean valve of self-esteem increased from 54 before performing the program to 68 after the program (P<0.05). Conclusion: Using self-care program can be an effective method for improving self-esteem of MS patients.</p> واژگان‌ کلیدی‌: فرسودگی‌ شغلی‌, پرستار, متغیرهای فردی KEYWORDS : Self-care, Self-esteem, Multiple Sclerosis 47 50 http://journal.zums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4-98&slc_lang=fa&sid=1 میترا پیامی بوساری 5200319475328460032498 5200319475328460032498 Yes